inclusie van gender- en seksediverse personen in de sport

Inclusie is een belangrijke maatschappelijke waarde, ook in de sport. Sport verbindt, brengt mensen samen en geeft plezier. Daarom moet sport voor iedereen toegankelijk zijn en een veilige plek bieden, waar je erbij hoort en waar je jezelf mag zijn. Ongeacht sekse, gender, afkomst, religie of beperking. Helaas is dit voor gender- en seksediverse personen nog geen vanzelfsprekendheid. De deelname van gender- en seksediverse personen aan sport neemt toe, maar er valt nog veel winst te behalen op het gebied van bewustwording en het aanpassen van het sportbeleid. Aan alle sportaanbieders de taak om een open sfeer te creëren en inspanningen te leveren voor een inclusieve sportbranche. De handreiking voor inclusie van gender- en seksediverse personen, ontwikkeld door NOC*NSF in samenwerking met de Alliantie Gelijkspelen, de sportbonden, belangenorganisaties voor gender- en seksediverse personen en ervaringsdeskundigen, biedt handvatten om bewustwording te verhogen en kennis op te doen over het inclusiever organiseren van de sport. Hierdoor kan deelname aan en plezier in de sport onder deze groep toenemen.

Handreiking voor inclusie van gender- en seksediverse personen

De handreiking gaat in op de drempels die gender- en seksediverse personen mogelijk ervaren binnen de sport en hoe sportaanbieders deze kunnen wegnemen. Onderzoek toont aan dat gender- en seksediverse personen een minder prettige sportervaring kunnen hebben. Zij krijgen te maken met onbegrip, grappen, en negatieve of ongepaste opmerkingen. Dit hoort niet thuis in een veilige, inclusieve sportcultuur. Bij een inclusieve en sociaal veilige sportcultuur hoort:

• Welkom zijn
• Erbij kunnen horen
• Authentiek jezelf kunnen zijn
• Behoefte om competent te kunnen zijn
• Geaccepteerd en gerespecteerd worden
• Eigen keuzes kunnen maken

Bottom up-methode: de verbindende dialoog (inside out)

De kracht van goed beleid zit hem in het aansluiten op de behoeften van de gender- en seksediverse personen in de sport. Eerst verbinden, dan leiden. Het is belangrijk om te begrijpen dat gender- en seksediverse personen in iedere sport actief zijn. De volgende stap is om in contact te komen met de doelgroep en ze een veilig gevoel te geven. Dit vraagt een verbindende dialoog waarin ze zich gehoord en gezien voelen.

Do’s:

Don’ts

• Vermijd generaliseren. Elke genderidentiteit heeft eigen specifieke wensen en/of ervaringen. Stimuleer de ander om deze naar voren te brengen, zonder oordeel;
• Ga niet vanuit jouw behoeften en openstaande vragen het gesprek in. De ervaringen en behoeften van de (ex-/beoogde) sporter dienen als uitgangspositie;
• Ga er niet te snel van uit dat je het allemaal al weet. Zodra je dat ervaart, pas juist dan nog een check toe of stel een open, nieuwsgierige vraag;
• Wees niet bang om ‘domme’ of pijnlijke vragen te stellen, daarmee verlaag je de drempel voor de ander om dat ook te (mogen) doen; blijf respectvol wanneer een vraag ongemak oproept. Niet alle vragen kunnen of willen beantwoord worden;
• Merk je bij jezelf op dat je vooroordelen hebt, waardoor het moeilijk is om iemand helemaal welkom te heten, maak dit bespreekbaar, en stel je kwetsbaar op in een voor jou veilige setting.

Top Down methode: beleid (door) ontwikkelen (outside in)

Hoe vertaal je de behoeften van de doelgroep naar een specifiek diversiteits- en inclusiebeleid, passend binnen de identiteit van jouw sportaanbod? Hier geldt in ieder geval niet one size fits all. Iedere sport heeft te maken met bijvoorbeeld een andere cultuur of infrastructuur.

Niet verbijzonderen, maar inbedden in het geheel
Omdat we willen dat iedereen zich welkom kan voelen in de sport, is het belangrijk om beleid rondom gender- en seksediverse personen aan te laten sluiten bij andere vraagstukken rondom een inclusief en sociaal veilig sportklimaat. Denk aan het insluiten van mensen met een andere religie of etnische achtergrond. Het aanhaken op jaarlijks terugkerende LHBTIQ+-evenementen biedt een natuurlijk wijze om extra aandacht te schenken aan het verwelkomen van gender- en seksediverse personen. Een regenboogvlag en/of -band lijkt een klein gebaar, maar het kan voor gender- en seksediverse personen een uitnodiging zijn en drempelverlagend werken om in dialoog te gaan. Ze zien hun genderidentiteit gepresenteerd in uitingen van hun sportaccommodatie. Dit kan ook op social mediakanalen en/of de website.

(Inter)nationale dagen waar de inclusie en diversiteit van LHBTIQ+ centraal staan:

• Pride
• International Transgender Visibility Day
• Internationale dag tegen homofobie en transfobie
• International Non-Binary People’s Day
• Coming Out Day
• Roze Zaterdag
• Intersekse Voorlichtingsdag
• Paarse Vrijdag

Meer te weten komen?

In de handreiking voor inclusie van gender- en seksediverse personen staat meer informatie over het inclusiever maken van jouw sportaanbod. Wat is belangrijk en welke stappen kun je direct zetten?