Senior man doing push-ups on a mat in a gym setting, emphasizing fitness.

Sport als middel: een oplossing voor de hoge zorgkosten

In onze samenleving ligt de nadruk vaak op ‘sport als doel’. Er wordt vaak gesport voor de sport zelf: je hockeyt om te hockeyen, je zwemt om te zwemmen. Maar wat als we sport niet langer alleen als doel zien, maar ook als een middel? Een middel om gezondheid te bevorderen, preventie te stimuleren en zorgkosten te verlagen? Naast ‘sport als doel’ wordt het belang van ‘sport als middel’ steeds groter, want dit kan de sleutel zijn om stijgende zorgkosten te beheersen.

De druk op de zorg

Het RIVM heeft onderzoek gedaan naar drie verschillende sport- en beweegscenario’s en welke impact deze hebben op de zorgkosten. Scenario 1 is in lijn met waar wij allemaal naar streven: 75% van de volwassenen moet in 2040 voldoen aan de WHO-beweegrichtlijnen (we zitten nu op 53%). Als we dit behalen, wordt de besparing ingeschat op €312 miljoen (RIVM, 2022)1.

Als we kijken naar de cijfers blijkt dat de zorgkosten in Nederland met name worden gemaakt in de laatste levensfase. In 2015 waren 65-plussers goed voor maar liefst 44% van de totale zorguitgaven. Van het zorgbudget gaat 11% naar het laatste levensjaar, waarvan een groot deel wordt besteed aan de behandeling van chronische- en ouderdomsziektes. Deze ziektes, zoals diabetes, hart- en vaatziekten, maar ook dementie en kanker, zorgen voor hoge zorgkosten (ESB, 2022)2.

Grijpen we niet in, dan lopen de zorgkosten van 65-plussers naar verwachting op tot 59% in 2040. Dit komt niet alleen door vergrijzing, maar ook door de ontwikkelingen in de medische technologie. Innovatieve, maar vaak dure behandelingen voor bijvoorbeeld kanker, verhogen de uitgaven in de zorg aanzienlijk.

Sport ter preventie: gezonder oud worden

Hier komt sport als middel in beeld. Sport en beweging kunnen een belangrijke rol spelen in het voorkomen van veel van de chronische ziektes die een enorme druk leggen op ons zorgsysteem. Zo is bewezen dat regelmatige fysieke activiteit, zoals krachttraining, kan bijdragen aan de preventie van psychische stoornissen, waaronder dementie. Kanker, maar ook endocriene, voedings- en stofwisselingsziekten, waaronder diabetes, zijn voorbeelden van ziektes die deels voorkomen kunnen worden door een gezonde levensstijl. Het regelmatig beoefenen van sport kan namelijk het risico op het ontwikkelen van deze ziektes verkleinen.

Hoewel meer bewegen en sporten kan betekenen dat mensen langer leven, wat ook meer zorgkosten met zich mee kan brengen, lijkt dat niet op te wegen tegen de voordelen van sport en bewegen om gezonder oud te worden (RIVM, 2018)3.

De rol van sportondernemers

Ondernemende sportaanbieders kunnen een belangrijk rol spelen in het aanpakken van deze zorgvraagstukken. Door sport en beweging in te zetten als middel voor preventie en herstel, kunnen zij bijdragen aan het verlagen van zorgkosten en het verbeteren van de gezondheid van de bevolking. Er zijn al verschillende mooie initiatieven waar sport als middel in de zorg wordt ingezet, zoals:

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu [RIVM]. (2022). Impact van scenario’s voor sport en bewegen op gezondheid en zorgkosten. https://www.rivm.nl/sites/default/files/2022-02/impact-van-scenarios-voor-sport-en-bewegen-op-gezondheid-en-zorgkosten.pdf ↩︎
  2. ESB. (2022). Polder-editie 2022. https://esb.nu/wp-content/uploads/2022/11/editie_pdfs_Polder_tcm445-225565.pdf ↩︎
  3. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2018). Zorguitgaven – VTV 2018. https://www.vtv2018.nl/zorguitgaven ↩︎